BEYİN KANAMALARI

Belirtileri, Teşhisi, Tedavisi, Uyarılar


      


 

 

BEYİN KANAMALARI

 

 

Beyin kanamalarını beyin dokusu içine ve dışına olan kanamalar olmak üzere iki grupta inceleyebiliriz.


BEYİN DOKUSU İÇİNE OLAN KANAMALAR


 

Beyini besleyen damarların cidarının yırtılması sonucu,kanın beyin içine sızması ve beyin dokusunun tahrip olması söz konusudur.

Beyin damarları yaş ilerledikçe yıpranırlar ve elastiki özelliklerini kaybederler.Bu nedenle özellikle tansiyon yüksekliği olan yaşlı insanlarda sıklıkla çatlayarak beyin kanamaları oluştururlar.Hastaların bir tarafları felç olur.Ayak ve el (tutulan tarafta) tamamen veya kısmen felç olur.Ayrıca konuşma merkezinin tutulduğu durumlarda hasta konuşamaz.

 

 

 

Beyin dokusu içine olan kanamalar sadece yaşlılarda görülmez. Genç yaşlarda beyin damarlarının cidarının zayıflaması sonucunda balonlaşması ve bu balonlaşan kısmın yırtılması neticesinde beyin kanaması oluşabilir.
Damarlarda oluşan bu balonlara "ANEVRİZMA" adı verilir. Anevrizma rüptürü, yani anevrizma yırtılması her yaşta görülebilir. Hastanın hiç bir şikayeti olmaz. Ani bir zorlanma,heyecanlanma ile balonlaşan damar yırtılabilir. Ancak bu yırtılma sonucu damar dışına kaçan kan beyin içine olabildiği gibi beyin zarı altına da dağılabilir. (Subaraknoid kanama)
Subaraknoid kanamalarda hastada çok şiddetli ağrılar oluşur. Aniden şimşek çakar tarzda bir baş ağrısı ve bayılma ile olan tüm vakalarda beyin kanaması ihtimali araştırılmalıdır.

Anevrizma kanamaları aniden oluşur ve hastaların büyük çoğunluğu komaya girerler.Anevrizma yırtılması her yaşta görülebilir.Önceden tespit edilmeleri mümkündür.Kasıktan girilerek yapılan beyin anjiosu sayesinde beyin damarlarında oluşmuş ve henüz patlamamış olan anevrizmalar tespit edilebilir.Patlamadan tespit edilmiş anevrizmaların tedavisi cerrahi veya endovaskuler tedavi(baloncuk içine yerleştirilen platin sarmal) olarak yapılmaktadır. Anevrizma hastalarının tedavisi bu işler için özel eğitim almış beyin cerrahisi ve nöroradyoloji uzmanlarının bulunduğu merkezlerde yapılır.

BEYİN DIŞINA OLAN KANAMALAR


 Genelde travmalar sonucunda oluşurlar. Beyinin üzerinde DURAMATER denen kalın bir örtü vardır. Bu örtünün üstünde bulunan damarlar travma neticesinde kırılan veya çatlayan kafatası kemiklerinin zedelemesi ile kanama yapabilirler. Oluşan kanama beyin örtüsü duramater ile kafatası kemikleri arasında birikir ve beyinin sıkışmasına neden olur. Ameliyat edilmezse beyin ölümü husule gelir ve hasta ölür. Bu kanamalara EPİDURAL HEMATOM adı verilir. Şiddetli travmalarda beynin üzerindeki damarlarda zedelenebilir. Bu damarlardan sızan kan duramater (Beyin örtüsü) altında birikerek yine beyinin sıkışmasına neden olur.Bu kanamalara SUBDURAL HEMATOM adı verilir. Ayrıca beynin üzerini örten çok ince bir zar olan araknoid zarın altına doğru da kanama olabilir. Bu tür kanamalara da SUBARAKNOİD KANAMA adı verilir.

 

 

 

Beyin ile kafatası arasında biriken kan beyine baskı yapmış ve beyini sıkıştırmaktadır.Bu sıkışma biraz daha artarsa ölümle sonuçlanacaktır. Bu tür kanamalarda hasta komaya girmeden ameliyat yapılması sonucunda tamamen kurtulur. Geç kalan vakalarda ise ölüm kaçınılmazdır.


 

Kafa travmalarından sonra özellikle hastalar 24 saat gözlem altında tutulurlar. Bunun sebebi;beyin içinde başlayan bir kanama ilk başlarda belirti vermeyebilir.Çünkü baskı yapmayacak kadar küçüktürler.Ancak ilerleyen saatlerde kanamanın artması ve beyine baskı yapması sonucunda hasta komaya girebilir. 
Bu nedenle kafa darbelerinden sonra 24 saat hastanede gözlem altında kalmak riski azaltır. Trafik kazaları gibi genel vücut travmalarında gözlem altında kalmak özellikle şart olmaktadır.Batın içinde veya başka bir bölgede henüz başlamış ve belirti vermeyen kanamalar olabilir. Hastane şartlarında daha erken müdahale edilme şansı vardır. Ağırlaşan,fenalaşan hastanın evden hastaneye kadar gelmesi hayati önem taşıyan dakikaların kaybedilmesine sebep olacaktır.


LÜTFEN DİKKAT !!


Özellikle 60 yaş ve üzeri kişilerde sebepsiz kusmalar veya baş ağrısı ve baş dönmesi,çift veya çatallı görme şikayeti varsa beyin cerrahisi uzmanlarına görünmelidirler. Gençlerde de görülebilir. Bazı hastalar kafalarını bir yere çarpmalarına rağmen umursamazlar ve aradan aylar geçtikten sonra şikayetleri başlayabilir. Çünkü zamanla beyin örtüsü duramaterin altında kanama birikebilir.Çok yavaş gelişir.Bu nedenle şahış kafasının çarptığını hatırlayamaz bile. Bu tür kanamalara KRONİK SUBDURAL HEMATOM adı verilir ve ameliyatla kurtulma şansları % 100’ dür.

 

BEYİN KANAMALARINDA TANI:


Beyin kanamalarında tanı Beyin tomografsi çekilmesi sonucunda konulur.Daha sonra ileri yöntemler olan MR,beyin anjiografisi kullanılır.


BEYİN KANAMLARINDA TEDAVİ:


Tedavide öncelikle koma gelişmişse, ona yönelik tedavi gerekir;tansiyon düşürülmelidir.Beyin ödemi gelişimine yönelik tedavi düzenlenir.Koma gelişmeden cerrahi olarak tedavi düzenlenir.Koma gelişmeden cerrahi olarak tedavi edilebilen hastaların yaşama şansları diğerlerine göre daha yüksektir.Ancak genel durumu iyi olmayan ve yaşı ilerlemiş olan hastalarda cerrahi girişim de risklidir.



Op. Dr. Umut YAKA

Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı


Özel Memorial Hizmet Hastanesi

 

www.umutyaka.com